Een kaars aansteken bij Allerzielen in de Dominicuskerk.
Dunya steekt met Allerzielen na de dienst in de Dominicuskerk nog een kaars aan voor de mensen die wij gedenken.
Allerzielen

Het doek met de namen hangt weer achter het altaar, zoals elk jaar met Allerzielen. Als koor zitten we er tegenover en ik kijk naar de vele namen die erop geborduurd zijn. Allemaal namen van mensen die niet in het gedenkboek staan in onze kerk. Mensen die hier misschien nooit geweest zijn, die niemand kent. Het maakt niet uit wie. Hun namen zijn welkom op het kleed. In de orde van dienst zit een wit briefje en we krijgen een kaars bij de ingang. Elk jaar steken we bij Allerzielen kaarsen aan voor alle mensen die we willen gedenken.

Een lijstje met namen

Voor ons is dat een hele lijst. Dunya vraagt van te voren wie zij al dan niet bewust heeft meegemaakt van dat lijstje. Dat zijn er ook best heel wat. Ik tel met haar mee: Ellivrio, Petra (mama’s Rosa zoals ze het vroeger zei), Ferdyan (we kenden hem niet, maar de impact van zijn overlijden voelden we in de buurt. Dat kan ook niet anders als zijn school in hetzelfde gebouw zit als die van ons. tante Frouwke, mijn oma, Ellen Tijsinger, Martijn, en de baby die gevonden is bij de Sloterplas waarbij ik met veel andere belangstellenden op de begrafenis was. En recent natuurlijk onze burgemeester Eberhard van der Laan. Ik schrijf ook namen op van mensen die overleden zijn voordat Dunya er was. Zoals mijn nicht Wieke waar Dunya ook naar vernoemd is, in haar derde naam.

We have a dream

Het is weer Allerzielen. Alle mensen steken een kaars aan. Koorleden wachten tot hun vriend, man, dochter, vriendin zich aansluit in de rij en gaan er dan bij staan. Ik ben alleen, want bij het woord van welkom bleek dat kinderen van de tien plus groep hun jas aan moesten houden, omdat ze zo weggingen. Dat is nog eens bijzonder: tijdens de kerkdienst naar buiten. Deze keer gaan ze naar de tentoonstelling ‘We have a dream’ in de Nieuwe Kerk, over Nelson Mandela, Mahatma Ghandi en Martin Luther King. Ik weet meteen dat Dunya dit hartstikke interessant vindt. Dus loop ik in mijn eentje naar voren om een kaars aan te steken. Voor het eerst. Ik vind het ook jammer dat Dunya dit mist. Maar het is ook goed voor haar om iets zonder mij te beleven en daar verslag van te doen.

Kaars aansteken

Het is de derde keer dat we Allerzielen meemaken in deze kerk. Na de dienst komt Dunya de kerk weer binnen. “Wil je nog een kaars aansteken?” vraag ik. Ze knikt en gaat samen met een vriendin naar voren om een kaars te branden. Haar briefje verdwijnt ook in de mand.  Daarna vraag ik hoe de tentoonstelling was. “Mooi, leuk, interessant” en daar gaat ze weer. ’s Avonds praten we verder over de tentoonstelling en over de dienst. “Ik vond het wel jammer dat je met Allerzielen weg was” zeg ik. Ze haalt haar schouders op. “Het is nou eenmaal altijd de laatste zondag van de maand dat we met de tien-plus groep op stap gaan!” vertelt ze.

De Nieuwe Kerk

Ze vertelt over de tentoonstelling “We have a dream” die ze in de Nieuwe Kerk bezocht hebben. Ik vind het een geweldig initiatief om zulke dingen met de kindernevendienst te doen. Dunya heeft weer wat nieuwe dingen geleerd over de drie grote rolmodellen. Allerzielen is ook best een mooi moment om bij deze drie belangrijke wereldverbeteraars stil te staan, want ze hebben heel wat betekend voor de wereldvrede. Dunya vertelt erover, maar ze vond de beelden inderdaad wel heftig. “Mag ik het een andere keer vertellen, want ik ben bang dat ik erover ga dromen” zegt ze ’s avonds.

Martin Luther King

Ik ben blij dat ze is geweest en stukje bij beetje komen er wat verhalen los. Ze heeft vooral gekeken bij Nelson Mandela, want die kon ze zich nog wel herinneren. Ik heb er over verteld en ze heeft over hem gehoord. Maar de droom van Martin Luther King spreekt haar ook aan. De indrukken zal ze nog wel eens met me bespreken. Ze heeft het zo druk, dat ze er nauwelijks aan toe komt. Maar op de meest onverwachte momenten kan ze dingen gaan vertellen, dus het komt wel. Zo beleven we steeds nieuwe dingen in deze kerk. We zijn gehecht geraakt aan de rituelen en de activiteiten voor kinderen.

Vluchtelingen

Een week later is er op zondagmiddag nog een dienst voor Allerzielen. Deze keer herdenken we niet zozeer de doden naam voor naam, maar juist de doden die geen naam hebben. Vluchtelingen die onderweg naar Europa, in de hoop op een beter bestaan, zijn omgekomen. Veel bootvluchtelingen die zijn verdronken in de Middellandse zee. Of omgekomen zijn in een trein waarin ze zich hadden verstopt. Er zijn diverse verhalen die allemaal even indrukwekkend zijn.

Allerzielen in de Mozes en Aäronkerk

We branden een kaarsje voor deze mensen en we zijn samen stil. Met nog wat koorleden van het Dominicuskoor en introducees, zingen we tijdens deze dienst in een bar koude, maar volle Mozes en Aäronkerk in Amsterdam. Ik heb geen tijd gehad om te eten. En ik ben er niet opgekleed. Dus na een dienst van bijna anderhalf uur en een repetitie van ruim een uur vooraf voel ik me bevroren. Maar ik had het niet willen missen. Dat de kerk zo vol was met mensen die ook stilstaan bij deze mensen vind ik hartverwarmend. En dan zijn er nog veel meer mensen die er op een andere manier bij stil staan. Dat geeft weer hoop. Na afloop krijgen we een roos voor het zingen en dat vind ik een mooie blijk van waardering. Ik krijg het er bijna warm van.

Zoektocht naar geluk

Het is goed om niet alleen de mensen te gedenken die we kennen en die we kennen. Maar ook de mensen die hun leven zijn verloren tijdens hun zoektocht naar een beetje geluk, naar de droom van een veiliger bestaan. Het is triest dat de mensen die het wel halen zo vaak niet welkom zijn. Terwijl ik toch eerst denk: ‘Als het mij overkomt, hoop ik dat ik ook ergens anders terecht kan. En dat ik welkom ben!” In de zomer zongen klonk er een lied in ‘onze’ Dominicuskerk: “Er spoelen mensen aan”.

“duw ze terug in het water duw ze terug in de zee duw ze terug in de golven

 want wij zijn de vrijheid voorbij

stuur ze terug naar de honger stuur ze terug naar de strijd stuur ze terug naar de kampen

want wij zijn de vrijheid voorbij”

Stukje aarde

Indrukwekkend en confronterend. Geeske, die we nog kennen uit de Ekklesia, vertelt in haar toespraak ook iets over hoe niet welkom de mensen vaak zijn. Hoe weinig rekening er gehouden wordt met de ervaringen en de redenen van mensen die hier komen. Zo is het. Wij zijn hier geboren en dat geeft ons blijkbaar het gevoel dat wij het alleenrecht hebben op dit stukje aarde. Dat mensen die de pech hebben om in ongelukkige omstandigheden geboren te worden hier niet welkom zijn. Geeske kan het mooi en treffend zeggen vind ik altijd. Het voelt vertrouwd om haar hier te zien en te horen. Dat is ook een fijn gevoel. Dat ik toch leer om dingen af te sluiten en achter me te laten en met een glimlach het verleden te ontmoeten. Het was in alle opzichten bijzonder om ook deze dienst mee te maken. Weer een nieuwe ervaring met Allerzielen.

Bewaren

http://www.krachtigemoeders.nl/wp-content/uploads/2017/11/IMG_20171029_124748-1024x937.jpghttp://www.krachtigemoeders.nl/wp-content/uploads/2017/11/IMG_20171029_124748-150x150.jpgHenrike LaningGastblogger HenrikeKind en religieOpvoedingSchoolvakantieAllerzielen,bootvluchtelingen,Dominicuskerk,gedenken,kaarsen,kindernevendienst,koor,Mahatma Ghandi,Martin Luther King,mozes en aäronkerk,Nelson Mandela,vluchtelingen,waarderingAllerzielen Het doek met de namen hangt weer achter het altaar, zoals elk jaar met Allerzielen. Als koor zitten we er tegenover en ik kijk naar de vele namen die erop geborduurd zijn. Allemaal namen van mensen die niet in het gedenkboek staan in onze kerk. Mensen die hier misschien...Blogs die net even anders zijn